Hendrik of  Henryck van Grasdorf alias Rypelbosch

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Uit de tijd dat Hendrik van grasdorff alias "Rypelbosch" leefde, zijn vele geschriften op perkament bewaard gebleven.

Het grootste deel aan documentatie vindt men in de rekeningen van de Rekenkamer van Brussel. Het draagt het nummer 12.775 tot 12.777 en is te controleren in het Algemeen Rijksarchief te Brussel. De kopies zijn in mijn bezit.

 

Gedurende 42 jaar is Hendrik "meier" van Alsenbergh, Rhode, Beersel, Dworp, Huizingen,  Buizingen,  enz. Een veertiental kleine dorpjes rond Alsemberg. Als "meier" was hij de vertegenwoordiger van de Heer en van de Hertogelijke macht.

De aangrenzende gemeenten van Alsemberg zijn : Beersel, linkebeek, Sint‑Genesius‑Rode, Waterloo, Huizingen, Eigenbrakel, Dworp en Lot.

Alsemberg was gelegen onder de meierij van Sint‑Genesius‑Rode.Deze meierij strekte zich uit, ten noorden tot Kraainem, en ten zuiden tot Dworp.

Zij werd in het noord‑westen begrensd door de vrijheid of "de kuip" van Brussel, in het westen door het graafschap Henegouwen en in het oosten door het Zoniënwoud en de meierij van Vilvoorde.

Ten zuiden grensde de meierij aan het baljuwschap van Waals‑Brabant.

Deze gerechtelijke en administratieve omschrijving behoorde samen met nog 5 andere meierijen ,  Vilvoorde, Merchtem, Asse, kampenhout, en Kapellen‑op‑den‑Bos,  tot de ammanie van Brussel.Deze indeling was in voege vanaf 1334.

 

Het is in dit gebied dat Hendrik van grasdorff alias Rypelbosch leefde en werkte.

 

 

Algemeen Rijksarchief Brussel, akte Rekenkamer 516.

In 1527 werd "meier of vorster" van Rhode, Alsenbergh, Doreppe, Huysingen, Eysingen ende Buyssingen : Henryck van Grasdorf, anders genoemd Rypelbosch.

Bij akte van de rekenkamer, voor drie jaar om 8 rijnsgulden.

Hij was meier gedurende 42 jaren.

 

 

Akte Rekenkamer 12.775/12.777.

Een akte op 08 oktober 1530.

Een verkoop of eigendomsoverdracht tussen hendrik van Grasdorff en Joes Gielis Jan (schoonvader van hendrik).

Van een "hoff met zyn grondt, metten huysen, schueren, stallen, daer op staende boogaerde, coelhut daer voeren gelegen, ende allen zynen anderen toebehoirten, tsamen groot omtrent drye ende een half bunder gelegen in de prochie van huyssingen, ter plaetsen geheeten ter motten.........".

 

 

Akte uit het jaar 1535.

De genaamde "Jan Busseloorts" werd gestraft met 15 stuiver omdat hij de "diener van Rijpelbosch" ook geheten van Grasdorff,  "geinjurieert hadde" om de dienst bij hem gedaen, om dat hij "hem gecalingiert hadde seggende ghij hebt hier geen calengieren, ich scijte opten meyer van Rode op sijn dieneren en op u oick".

 

 

Akte Rekenkamer 44.833.

Hendrik betaalde cijns voor "een huys met een waterken eromme geleghen te Huyssingen". Dit zou nu het kasteel van Huizingen zijn, in het Provinciaal Domein.

In 1540 verkopen zij het aan Peeter Boisot.

 

 

Leenhof van Brabant, nummer 484.

Volgens de "Index der gedecedeerde processen in het jaer 1500".

In het jaar 1560 is er een proces ingeschreven : Hendrick vanden Bossche tegen hendrick van Grasdorff.

In het jaar 1562 is er een proces ingeschreven : meester Gielis de Verwere tegen hendrick van Grasdorff.

 

 

Schepengriffie Brussel, Akte 6636.

Deze akte zegt ons dat Hendrik van Grasdorf een schapenkwekerij had.

"op een plecke, erfve, groot een dagwand, metter schueren ende sceperijen dair op staende, geleghen t Alsenberghe boven de kercke, commende metten voorhoefde tegenover het huys ende erfve toebehoorende Henrick van Grasdorf diemen hiet Rijpelbosch, de straete gaende te Beerssele weert tusschen beyde gaende.......".

 

 

Akte Rekenkamer 12.777 :

Over de meier Henric van Grasdorff.

In 1540 was "Goevaert Boon, alias de keutel, droncken kommen ten huyse van desen meyer aldaer hij als noenens gegeten hadde met meer geselschap als joncker Kuichoven, joncker Lyoen de la Motte, ende quam den meyer siderunt opendoen ende .... gewacht commende buyten sonder gevaer, heeft Goevaert den meyer met messe ende spriete twee nestelgaten in sijn causens afgesneden".

Maar de meier liet zich toch niet doen : "hij moeste hem int waeter stooten".

 

 

Schepengriffie Ternat, Bundel E :

Over de Schuttersgilden.

Zoals blijkt uit een verklaring in het jaar 1558, gedaan door de ondermeier van Grasdorf van Alsemberg, "dat hij wijlen Philips 't Serclaes dikwijls heeft zien komen tot Halsenberg met zijn gulden".

Filip 't Serclaes was heer van Kruikenburg en had het bevel over de gilden van Ternat,  Alsemberg,  Wambeek, St‑Katharina‑Lombeek, enz.

 

 

Kerkelijk archief 2333 :

Tegenover Thomas van Grasdorf (zoon van Hendrik) te Alsemberg, lag er "een plaetsken erfve genaemt den kleynen sleutel".

Dit was een huis, gelegen tegenover Thomas van Grasdorf. De kleine Sleutel werd "eertijds uyt de Groote Sleutel gesepareert" en door de kerk verkregen in 1424.Later werd dit het schoolhuis van de jongensschool aan het gemeentehuis.

 

 

Akte Rekenkamer 12.777.

Algemeen Rijksarchief Brussel, Schepengriffie Grimbergen, register 3566, folio 236 e.v. :

Jan Diericx, zoon van wijlen Henrick, en zijn echtgenote Philippote van Grasdolph (dochter van Hendrik), verkopen op 16 december 1588 een half bunder land, gelegen te Grimbergen op het Priesterlindeveld, aan Quinten van Hamele.

In dezelfde bundel, f° 293 wordt deze Philippote genoemd als : Luppijne, weerdinne ende huysvrouwe Jans Diericx.Zij baatten dus in Grimbergen een herberg uit.

 

 

Schepengriffie nummer 1573 :

""een huys geheeten thoochuys tot Halsenberge, met een zijde aen het kerckhof, aen Merten de Verwere, het Curengoet en het Careelgeleghe". Het huis was vroeger eigendom van de kerk.Het zou volgens de oudste vermelding reeds bestaan hebben in 1450.Naderhand hadden de heren van Beersel het opgeeist.

Het huis moet dus ergens gestaan hebben in de omgeving van de kerk en diende als vergaderplaats voor de schepenbank.

 

 

Algemeen Rijksarchief Schepengriffie Brussel, nummer 6638 folio 209, nummer 279 verso :

Thomas van grasdorff, zoon van Hendrik, wordt geciteerd op 27 oktober 1580 bij de verkoop van het "hoochhuis" te Alsemberg.Dit huis, gelegen aan het kerkhof en de kerk, was de vergaderplaats van de schepenen.Het is Jean de Withem, heer van Beersel, die het huis verkoopt aan meester Thomas van grasdorff.

 

 

Schepengriffie nummer 8248 :

Over het onderhoud van de waterlopen en de straten, die de eigenaars dienden te onderhouden.

We lezen op 28 april 1624 dat schepene van Grasdorff "heeft vercleert dat hij ten versuecke van heer Laureys van Ghindertaelen hoochmeyer heeft gepubliceert opt kerckhof van Halsenberghe naaer de Hoochmisse, den volcke aldaer meest vergaedert zijnde, ten eynde een eigelijck zoude hebben te maecken repareren ende proelen die heerbaene strate ende de beke te suiveren binnen de ses weken".

 

 

Bron, Stanny Van Grasdorff, Algemeen Rijksarchief  Brussel, akten van de Rekenkamer.

Een transcriptie is niet nodig, het oud-nederlands is goed verstaanbaar.

 

 

 

 

 

Wapen uit het grafschrift  van henric van grasdorf alias Rypelbosch.

Terug naar vorig blad