X  Mattheus van Schonevelde genaamd van Grasdorp,

 

geboren vóór 1480 en kreeg de voornaam Mattheus (Mathias) naar zijn grootvader.

De naam Matheus komt veelvuldig voor in de stamlijn Van Grasdorff..

 

Mattheus overleden na 5 mei 1526 en vóór 11 mei 1531, trouwde Styne van Be(e)sten gezegd van Bessaten, geboren vóór 1482 en overleden kort vóór 30 augustus 1533, dochter van Wessel van Be(e)sten gezegd van Bessaten, anders genaamd “de Paep”.

 

Mattheus is bewaker (beheerder ?) van het park en kasteel te Enghien kasteel van hertog Philip van Kleve, heer van Wijnendale en Ravestein.

 

Wat bedoelt men nu met “gardien = bewaker ? of  beheerder ?”.

De hertog van Kleve,heer van Wijnendale en Ravestein woonde niet op het kasteel van Enghien maar verbleef meestal in zijn kasteel te Wijnendale (is een waterburcht, gelegen in de bosrijke omgeving van Wijnendale in het West-Vlaamse Houtland en het Brugse Ommeland, op 3 km van de stad Torhout. Het huidige kasteel is grotendeels een 19de-eeuwse reconstructie. Een gedeelte van de noordelijke vleugel is nog 15de-eeuws.) en Ravestein in de omgeving van Brugge.

Het kasteel van  Enghien  beherbergde bezoekers van de heer van Kleve en waren allen hooggeplaatste edelen.In 1463, na een erfdeling binnen de hertogelijke familie, kwam Wijnendale in handen van een jongere tak van de hertogen van Kleef: de heren van Ravestein. Adolf van Kleef en zijn zoon en opvolger Filips van Kleef verbouwden de burcht tot een schitterend jachtslot en ontvingen er vorsten en edellieden.

Filips de Schone, de latere Habsburgse vorst van de Nederlanden, beschreef Wijnendale op dat moment als “het mooiste buitenverblijf in Vlaanderen”.

De dochter van bovengenoemde Mattheus, namelijk Philipotte von Grasdorff wordt vermeld als dochter van Mathias (Mattheus) van Grasdorff die bewaker is van het kasteel te Enghien, kasteel van Philip, hertog van Kleve, heer van Ravestein, ° 1456, zoon van Adolf von Kleve en Beatrix van Portugal.

 

Op 25 oktober 1516 weigerde de Raad van het Ordenskapittel om Philip op te nemen in de Orde van het Gulden Vlies.Sedertdien leefde Philip in zijn kasteel Wijnendale en Ravestein.In het kasteel te Enghien liet hij vooraanstaande edelen onderbrengen. In het kasteel  Weinendaal stierf hij op 28 januari1528.

 

Hoe maken we nu een verbinding of  link met de Van Grasdorffen naar de heer van Kleve ?

De broer van de grootvader van Mathias (Matheus) van Schonevelde genaamd van Grasdorp (vermeld als bewaker van het kasteel), namelijk Ludolph (zie generatie VI), was in 1431 de Raadsheer van de hertog van Kleef, in 1434 was hij burggraaf en bewaarder van het kasteel  Wijnendale, kasteel dat toebehoorde aan de van Kleefs’), in 1448 is hij burger van Wesel.

Hij stierf vóór 22 maart 1450. Trouwde Gherberich van Rothuesen die overleedt na 19 maart 1446.

 

Op 20 augustus 1518 resp. 15 november 1520 komt Matheus van Grastorpe anders gheheten van Schonnevelde voor als momber resp. als oorkonder [1].

 

Op 15 november 1520 oorkonden Matheus van Grastorpe anders geheten van Schonnevelde en Vincentius van Besten, dat Hermen ten Aetmale en zijn vrouw Amese aan de vicaris van St. Stephanus te Ulzen een jaarrente van twee mud winterroge Zwolse maat verkocht hebben uit hun katerstede then Atmall in der Butenborch in kerspel en gericht Ulzen, waarvoor zij een stuk land naast hun huis verkrijgen; de oorkonders, grondheren van de katerstede, zegelen .(1)

Hij was gehuwd met Stijne van Besten gezegd van Bessaten, die 16 juli 1518 met Matheus van Grastorp, haar man, als hulder na de dood van haar vader Johan van Bessaten anders genaamd “de Paep”, werd beleend met diens goederen, te weten de Hof te Esch en Toesing in de buurschap Veldhausen, de Maet in Enschede, de Horst en Schutking in de buurschap Enschede, de Hof te Usselo, de Hulschershof alsmede de grove en smalle tienden over Helminck en Roessing [2].

Op 26 februari 1526 wordt zij met de goederen herbeleend [3].

 

De Hof van Usselo vinden we oudtijds daar, waar we thans de kom van de buurtschap Usselo aantreffen.

De oudst bekende schriftelijke vermelding dateert van A.D,. 1188. In het register van bezittingen van Graaf Hendrik van Dale, Heer van Diepenheim wordt ,,Oslo” genoemd. In dit gebied moesten voor hem twaalf varkens zich tegoed doen aan eikels (akeren)

 

Het eerst vinden we deze Hof van Usselo vermeld in 1457 wanneer Geert Dubbing vanwege den Bisschop van Utrecht ermede wordt beleend. Daarbij wordt vermeld, dat deze door Beerte van Coeverden eertijds aan Geerts moeder was vermaakt. Van Geert Dubbing kwam deze aan Johan Dubbing, van deze in 1485 aan Wessel van Bessaten, in 1518 aan Styne van Bessaten, die in 1526 gehuwd heette met Mattheus van Grastorp.

In 1498 waren Wessel van Bessaten en Frederik van Keppel, in geschil over zekere leengoederen, voor de bisschop gedaagd. Niet onwaarschijnlijk acht ik het ook niet onmogelijk, dat dezen tijd het Holtrichterschap over de Usseler marke van den Hof van Usselo, waarop het behoorde, op het eveneens aan Mattheus van Grastorp behoorden erve Brunink werd gerekend, is verlegd.

 

Na de dood van haar moeder “Stijne” wordt Margrete van Grasdorp (dochter van Matheus en Stijne), vrouw van Herman van Munster, op 30 augustus 1533 met deze goederen beleend [4].

 

Wessel van Bessaten was 31 maart 1476 na de dood van zijn vader Johan van Bessaten anders gheheten “de Paep” beleend met de Hof te Esch en Toessing te Veldhausen [5].

Zijn broer Rutger ontving toen andere leengoederen; deze was gehuwd met Aleid van Schoneveld genaamd van Grasdorp.

Met de andere bovengenoemde goederen werd Wessel na uitgang van Johan Dubbing beleend 2 oktober 1485 [6].

Met beide complexen werd hij herbeleend 26 juli 1497 [7].

 

De adellijke familie van schoneveld genaamd graastorp, bestond nog in 1487. Matheus van schoneveld genaamd graastorp ondertekende, als burgman, het erfelijk verbond, tussen de Graven Everwijn van Bentheim en Everwijn van Steinfurt in 1487. Hij bezat verscheidene goederen als burglenen en in dienstmans stat. Men ziet het revers bij Jungius, Dipl. 71.

 

Over deze familie Mattheus van Schonevelde genaamd van Grasdorp x Stijne van Bessaten vinden we nadien geen informatie meer in Duitsland of Nederland. (sic. men vind vanaf dan de "Van Grasdorffen" in het Pajottenland, de streek rond Brussel, Beersel, Edingen, Alsemberg, Dworp, St-Pieters-Leeuw, enz).

 

Bron, Historie der heeren van Amstel, van Ysselstein en van Mynden, tot opheldering van Wagenaar.Door Willem A.Rijksheer van Spaen, Gepubliceerd door Immerzeel & Comp., 1807

Oorspronkelijk van Universiteit Gent.

 

Uit dit huwelijk stamen drie kinderen :                                      

X-1-Margaretha van Schonefeld genaamd Grasdorp .  Aansluiting naar Karel de Grote  :  klik hier

Margaretha, zij zou geboren zijn omstreeks 1500/1510 en + na 21 januari 1587, een eerste keer gehuwd vóór 30 augustus 1533 met Herman van Munster, Ruinen ° circa 1485 en + na 1564, rentmeester van Dinxperlo 1527, zoon van Hendrik van Munster + 1510, heer van Ruinen, en van Agnes de Vos van Steenwijk.

Zij trouwde een tweede keer met Arend van Dulmen, + na 21 januari 1587.

(Akte van overdracht door Joost Polman, mede namens zijn broers en zusters, aan Hendrik van Munster, heer van Ruinen, van landerijen behorend tot het erve Nijenhave te Ruinen (Bron, Drents Archief, charter 1617)

Kinderen uit het eerste huwelijk : 6

1-Agnes van Munster (overleden voor 31.5.1635)

2-Hendrik van Munster (Hendrik van Munster ten Nijenhuis, 1538-1587, trouwt Sophia Schaeps).

3-Elsabe van Munster (Elsabe trouwde in 1576 met Johan II van Dedem. Hij is een zoon van Coenraad van Dedem en Gerberich van Heyden).

4-Trude van Munster

5-Joost van Munster

6-Wessel van Munster (Wessel van Munster ten Nijenhuis, vermeld 1575-1577, trouwt Anna van Groothaus. Hun zoon Herman van Munster ten Nijenhuis trouwt Agnes van den Clooster, dochter van Reint van den Clooster tot de Havixhorst en Mechtelt van Ensse. Daaruit komt voort een zoon Rein(ol)t van Munster ter Havixhorst, die in 1658 de Havixhorst verkoopt.(Bron, Drents Archief)

”Wir Heinrich van Munster unnd Joest vann Munster gebroeder beckenn krafs dusses, das wir den negest volgenden dach, als wir unseren zwager Arend van Dullman und seiner huisfrawen unser gelepter moedder, den verdrachs breff den twinticihsten decembris anno achtzich vive opgericht aver antwocdet hebben, als Mumberes van unser salighe suster van Dedems kinder, alsulche vertich daler so in denselben verdrages breff genominert staen untfangen hebben, der wir gebroderen van Munster vscr. weghe gemelter kinderen van Dedems unns guider betalinge bedancken, des to warer Oerkunde hebben wir Mumberen vsz unsen namen mit egaler handt hirunde geschreven, actum den 21 sten Januarij Anno 87"
(w.g.) Hynryck van Munster Joest van Munster in dorso: quitantie der 40 daler zo za. Johan van Dedems kinder vermoge des verdragers ontfanghen.
(Bron : Mr. A. baron van Dedem, Registers van charters en bescheiden berustende bij de Vereeniging tot beoefening van Overijsselsen Regt en Geschiedenis. Kampen 1913. inv. 59o).

Deze zonen van Herman van Munster geven aan dat hun moeder opnieuw gehuwd is met Arend van Dulmen en hun zuster (Elsabe) gehuwd is met Johan van Dedem. " unser salighe suster van Dedems kinder"
( Bron : Familienkundlichen Notitzen door Hermann Siegfried von Münster 1981).

 

Elsabe trouwde in 1576 met Johan II van Dedem. Hij is een zoon van Coenraad van Dedem en Gerberich van Heyden.

Notitie bij Johan II: Johan II van Dedem
In de Nederlandsche Leeuw 1936 staat een beschrijving van kwartierstaat van Gerdina Swaefken tot Rande, kleindochter van Johan (zoon van Coenraad en Geberich.) x Elisabeth. Hieruit kan de familieband gedestilleerd worden.


Op 1 mei 1575 verkopen Heinrich, Wessel en Joest van Munster, gebroederen, Wullem Raessoeren en Johan van Deernen (volgens zegelrandschrift: van Dedem ), hun “swagers", een huis met land te Ruinen aan de Oosterstraat gelegen, zoals hun is aangeërfd; allen zegelen de transportacte.
Bron : Huisarchief Farmsum , register 520 (het huis was niet te Groningen gelegen, zoals de regestenlïjst aangeeft). J. Westra van Holthe, De Ridderschap van Drenthe, Assen 1950, p. 45 noot 7, wijst op het randschrift van Dedem "voor het zegel van Johan van Deernen” aan dit stuk.

 

Op 4 mei 1526 doen Matheus van Graesdorp en Herman van Munster (dan al zijn schoonzoon ?), uitspraak in een geschil over de pacht van de Hof te Esche onder Veldhausen [8] .

In een oorkonde van 19-03-1487 wordt vermeld wie van adel is : Schotte von Bever, Herman Voet, Herman van Wullen, Matheus van Schonefelde geheten Gravestorp, Hinrick van Munster en Arndt van Dedem.(Bron, Bruns 1983, blz 147).

 

 

Van hun kleindochter Johanna van Dedem (dochter van Johan van Dedem en Elsabe van Munster) noemt Van Rhemen [9] de volgende kwartieren :

Dedem – Munster – Heyden – Sweden.

Steenxijck – Ripperbant – Grasdorp – Grubbe.

terwijl Belonje de reeks citeert als :

Dedem – Munster – Heyden – Grasdorp –Ripperbant – de Vos van Steenwijck – Ittersum – Grubbe.

en reconstrueert :

Dedem x Ripperbant

Heide x Grubbe

Munster x de Vos van Steenwijck

Grasdorp x Ittersum (?).

Ten onrechte paraisseert het kwartier Ittersum (van de moeder van Agnes de Vos van Steenwijck) in plaats van Besten in deze reeks [10].

 

X-2-Philipotte von Grasdorff, geboren circa 1499 en overleden na 1559, dochter van Mathias von Grasdorff dite Rypelbilch (vermoedelijk een verschrijving van Rypelbosch), bewaker van het kasteel en park d'Enghien voor Philippe de Cleves-Ravestain .

Philipotte huwde met Arent of Arnoul Pouwels, gezegd de Vroede, Seigneur de Leenbosch , Seigneur de Coutenbroeck à Marcq, Maire de la poësté d'Hérinnes (1522), Bourgeois de Ninove (na 1546) (ouders van Arent : Gillis Pouwels, dit deVroede , Maire et bailli de Gyghene ca 1469-ca 1517 en Gertrud Ernault ) , waarvan 7 kinderen [11] , [13] .

Arent Pouwels overlijdt in het kasteel te Ranst bij Antwerpen, bij ridder Jan van Liere van Immerzeel, heer van Berchem, Ranst, enz.

Bron : Tablettes du Brabant, tome III, Hombeek, 1958, p. 102. Uitgegeven door Ci-B. Paternostre de la Mairieu.

 

Uit het huwelijk van Philipotte van Grasdorff met Arent Pouwels gezegd De Vroede stammen 7 kinderen :

1-Arnoul, gehuwd met Johanne van der Eycken.

2-Jacques, gehuwd met Marie de Vos.

3-Marten, gehuwd met Barbara Martens.

4-Jean Baptist, gehuwd met Martina van Aultre.

5-Andries, gehuwd met Philipotte Laverdeys.

6-Barbara, gehuwd met Severin de la Plancque.

7-Anna, gehuwd met Pittre Laverdeys.

 

X-3-Hendrik Van Grasdorff , volgt onder XI.

 

 

 

[1] INSA-NF 5,p. 124,Urk. 88 en 145,Urk 141.(

(1) IfAB Best. A = Inventar des fürstlichen Archivs zu Burgsteinfurt Bestand A, A. Bruns, Münster Westf.

[2] TRO F p. 382,ABU inv. 283 bis p. 28.

[3] TRO E p. 542,ABU inv. 284 bis p. 29.

[4] RAO,Overijsselse rekeningen 227 stuk 1 p. 89-90.

[5] TRO D p. 278, ABU inv. 277 fol. 144 vo.

[6] TRO D p. 439, ABU inv. 277 fol. 153.

[7] TRO E p. 69, ABU inv. 280 fol. 45 vo.

[8] FBA,Rep. II, Akten B 34.

[9] Van Rhemen, G p. 385.

[10] Hierover ook : De Nederlandsche Leeuw LXXXVI (1969),kol. 157-174.

[11] Geneanet, Stamboom van Guy Tennstedt.

[13] Tablettes du Brabant, tome III, Hombeek, 1958, p. 102.

 

Terug naar vorig blad